Hôm qua tôi lướt group SEO Việt thấy 1 thằng mới khóc lóc: nó dành gần 2 tuần đêm ngày gắn link giữa các bài trên site mình, ghi vào sheet báo cáo là “xây backlink onpage đạt 127 cái”. Rồi nó hỏi tại sao rank vẫn chẳng lên một nấc.

Không có ai nói cho nó nghe sự thật khô khan: backlink onpage là gì? Không có khái niệm đó. Đó chỉ là cái tên nhầm lẫn, phát sinh từ người mới nhầm lẫn giữa hai thứ hoàn toàn khác nhau: backlink, và internal link. Và cái nhầm lẫn này không chỉ có ở Việt Nam. Trên Reddit thread SEO 2 tháng trước có gần 400 bình luận tranh cãi, một nửa trong số đó vẫn cứng đầu gọi internal link là backlink nội bộ, backlink onpage.

Điều đáng sợ không phải bạn gọi sai tên. Đáng sợ là khi bạn nhầm tên, bạn sẽ nhầm cách dùng. Rồi bạn dành cả tháng làm sai thứ, rồi tự hỏi tại sao SEO chẳng hoạt động.

Tại sao có người lại gọi là backlink onpage?

Nguồn gốc của cái nhầm lẫn này rất đơn giản. Người mới nghe đầu tiên về backlink, họ hiểu nôm na là “liên kết trỏ về một trang”. Vậy nếu liên kết đó nằm trên chính website của mình, thì đó là backlink nằm trên onpage. Nên gọi là backlink onpage. Nghe hợp lý đúng không?

Không. Sai từ gốc định nghĩa.

Backlink theo định nghĩa gốc từ Google cho đến mọi tài liệu chính thống từ năm 1998 đến nay: là liên kết từ MỘT WEBSITE KHÁC trỏ về website của bạn. Đó là phiếu bầu từ bên ngoài. Đó là người khác nói bạn tốt.

Còn liên kết nằm trên website của bạn, trỏ đến một trang khác cũng trên website của bạn: đó là internal link. Đó là bạn tự nói mình tốt. Hai cái này không giống nhau. Không có điểm giao. Không có loại backlink nào nằm trên chính site của bạn.

Không có backlink onpage. Chỉ có người gọi nhầm.

Nếu bạn nhầm lẫn backlink onpage là gì, bạn sẽ phá hủy chiến lược SEO của mình

Bạn đừng nghĩ đây chỉ là chuyện gọi sai tên. Đây là lỗi gốc khiến hàng ngàn người mới làm SEO mãi không lên hạng.

Tôi có người bạn làm SEO cho shop quần áo. 3 tháng trước nó đọc được bài nào đó nói về backlink onpage, nó tin thật. Nó dành cả tháng để đi gắn link chéo giữa 400 bài viết sản phẩm. Mỗi bài nó gắn trung bình 12 link khác. Nó báo cáo cho sếp là đã xây dựng được gần 5000 backlink onpage.

Rank đứng yên. Đối thủ nó chẳng làm internal link kỹ bằng một nửa, nhưng đi guest post được 7 cái backlink từ trang uy tín, là bay lên top 3 trước mặt nó.

Bạn hiểu chuyện gì xảy ra không? Internal link là hệ thống đường ống nước trong nhà bạn. Backlink là đường ống dẫn nước từ nhà máy vào. Bạn có nối ống trong nhà đẹp cỡ nào, nếu không có nước từ bên ngoài chảy vào, cả hệ thống của bạn chỉ là rỗng.

Khi bạn nhầm internal link là backlink, bạn sẽ mắc 3 lỗi chết người:

• Bạn nghĩ chỉ cần gắn link trong site là đủ tăng authority, bỏ hoàn toàn offpage SEO
• Bạn đọc sai báo cáo, thấy một trang có 50 internal link thì nghĩ nó mạnh, trong khi đối thủ có 5 backlink thật là mạnh gấp mười lần
• Bạn phân bổ nguồn lực sai: dành 90% thời gian cho thứ không đủ để lên hạng, bỏ qua thứ thực sự quan trọng

Vậy thay vì tìm backlink onpage là gì, bạn nên học cái gì?

Ngừng gõ từ khóa đó vào Google. Không có gì ở đó ngoài các bài SEO nhồi keyword không biết nói gì. Thay vào đó bạn cần phân chia rõ hai hệ thống hoàn toàn riêng biệt, mỗi cái có vai trò riêng, không thay thế được nhau.

Backlink: thuộc Offpage SEO

Đây là phiếu bầu từ bên ngoài. Đây là thứ quyết định bạn có đủ quyền để vào cuộc chơi hay không. Nếu không có backlink chất lượng, bạn tối ưu onpage hoàn hảo đến đâu cũng chỉ đứng ở trang 2 3 Google, không bao giờ lên top cho từ khóa có cạnh tranh.

Bạn không thể tự tạo backlink cho mình. Bạn phải được người khác trao.

Internal link: thuộc Onpage SEO

Đây không phải backlink. Nhưng đây là công cụ mạnh nhất bạn hoàn toàn kiểm soát được trên site của mình. Nó không bơm sức mạnh vào từ bên ngoài. Nhưng nó phân phối sức mạnh bạn có, đến đúng nơi cần đến.

Hãy tưởng tượng trang chủ bạn có 100 điểm sức mạnh. Nếu bạn nhồi 50 link ra từ trang chủ, mỗi trang chỉ nhận 2 điểm. Nếu bạn chỉ dẫn 10 link đến 10 trang trụ cột, mỗi trang nhận 10 điểm. Rồi từ 10 trang đó mới chia xuống các trang con. Cách thứ hai bạn sẽ có 10 trang đủ mạnh để cạnh tranh, thay vì 50 trang ốm yếu không đánh thắng ai.

Nó còn là bản đồ dẫn đường cho Googlebot. Với site lớn hơn 1000 trang, nếu làm sai internal link, Google có thể lãng phí 90% crawl budget vào các trang filter vô giá trị, bỏ sót hoàn toàn bài bạn mới đăng hôm qua.

Nó còn củng cố EEAT. Khi bạn liên kết một cách tự nhiên giữa các bài viết cùng chủ đề, bạn không chỉ dẫn người đọc. Bạn đang cho Google thấy: tôi không chỉ viết một bài riêng lẻ. Tôi có cả hệ thống kiến thức về chủ đề này. Tôi là chuyên gia.

Có một điều ít ai nói thẳng: internal link nhiều không bằng đúng. Nếu bạn tạo một mạng lưới liên kết dày đặc một cách giả tạo, vô tội vạ giữa các bài viết không liên quan, Google có thể coi đó là spam và làm loãng chủ đề của từng trang. Một liên kết tự nhiên đúng ngữ cảnh giá trị hơn chục liên kết bạn gắn gượng ép chỉ để đủ số lượng.

Bạn có thể kiểm tra ngay hôm nay

Bây giờ tắt hết tất cả các bài nói về backlink onpage. Làm 3 việc này, nó sẽ giúp bạn hơn 10 bài đọc lộn xộn trên mạng:

• Mở Google Search Console, vào mục Liên kết > Liên kết nội bộ. Xem trang nào trên site bạn có ít nhất 3 internal link liên quan trỏ đến. Tất cả các trang money page của bạn phải nằm trong danh sách này. Nếu không, bạn đang lãng phí sức mạnh.
• Xem báo cáo Hiệu suất, lọc theo trang. So sánh số lượng internal link của một trang với số click nó nhận được. Bạn sẽ thấy ngay quy luật: các trang có từ 5-7 internal link phù hợp thường có hiệu suất tốt gấp nhiều lần trang không có ai liên kết đến.
• Mở bài viết mới nhất bạn vừa đăng. Đếm xem có bao nhiêu bài khác trên site đang liên kết đến nó. Nếu bằng 0: đừng ngạc nhiên nếu 2 tuần sau nó vẫn chưa được Google index.

Để tìm hiểu chi tiết các tiêu chuẩn tối ưu onpage chính thức theo yêu cầu Google bạn có thể tham khảo bài hướng dẫn SEO onpage đầy đủ tại đây.

Cuối cùng thì điều này rất đơn giản. Đừng chạy theo các thuật ngữ tự sáng tạo. Đừng chạy theo cái gọi là backlink onpage. Có hai thứ thôi: có người khác nói bạn tốt. Và bạn tự sắp xếp nhà cửa của mình cho gọn gàng, rõ ràng. Cả hai đều quan trọng. Cả hai đều có vai trò riêng. Và không bao giờ bạn có thể thay thế cái này bằng cái kia.

Nếu hôm nay bạn vừa đọc đến đây, và nhận ra mình cũng đã từng nhầm lẫn giữa hai thứ này: đừng xấu hổ. 80% người mới làm SEO cũng mắc phải lỗi giống bạn. Điều quan trọng là bây giờ bạn đã biết đúng. Và bạn có thể bắt đầu làm đúng, từ hôm nay.

Hôm qua ngồi uống trà đá với 3 đứa bạn làm SEO. Cả 3 cùng mở Ahrefs lên, chỉ vào cột DR 70, 80, rít lên: đây mới là đặt backlink hiệu quả. Rồi tôi hỏi: Bao nhiêu người từ cái link đó từng gọi hỏi dịch vụ của anh? Cả 3 im lặng.

Chuyện này lặp lại ở gần như mọi người tôi gặp làm ngành này. Họ học được một bảng quy tắc cứng nhắc về backlink: DR phải cao, phải cùng ngành, tốc độ tăng phải đều, tỷ lệ dofollow nofollow phải đúng 70/30. Họ tuân thủ từng milimet. Thế mà 6 tháng qua đi, trang vẫn lơ lửng trang 2 Google, không thêm được mấy khách hàng thật. Họ tự hỏi mình làm sai ở đâu.

Không phải bạn làm sai quy tắc. Là quy tắc mà bạn đang tuân thủ, nó giả.

Không phải Google ngu, là bạn đang chơi theo quy tắc giả

Mọi người vẫn dạy nhau: build link phải chậm rãi, tối đa 5 link một tuần, nhanh lên là bị phạt. Tôi nghe câu này được 8 năm rồi, và đến bây giờ vẫn có người tin như kinh thánh.

Hồi tháng trước bạn tôi viết bài phân tích vụ giá xăng tăng bất thường ở tỉnh nhà. Bài đó lên trend. Trong 48 tiếng đầu có hơn 210 trang link về, từ báo địa phương, diễn đàn, group facebook, blog cá nhân. Không có cái link nào là anh ấy đặt chủ động. Không có cái nào là mua. Tất cả mọi người tự chia sẻ vì thấy hay.

Có thấy Google phạt đâu? Không. Bài đó lên top 1 từ khóa liên quan sau đúng 3 ngày. Giờ vẫn đứng đó đến nay.

Vấn đề không phải tốc độ. Vấn đề là lý do. Google không đo bạn có bao nhiêu link một ngày. Google đo: tại sao đột nhiên có nhiều người link về trang này?

Nếu có lý do hợp lý: bài viral, sự kiện, bạn được báo chí nhắc đến, thì 100 link một ngày hoàn toàn bình thường. Nếu không có lý do gì cả, cứ mỗi thứ 2 hàng tuần lại xuất hiện thêm 3 link DR 60 một cách lặng lẽ, không một ai chia sẻ, không một ai nói về bài đó ngoài các forum SEO: đó là spam. Dù bạn chỉ đặt 2 link một tuần cũng vậy.

Google không phạt cơn mưa tự nhiên. Nó chỉ phạt cái vòi rồng bạn tự mua ra phun.

đặt backlink hiệu quả không bắt đầu khi bạn gửi mail outreach

Ai cũng nói với bạn: dùng HARO, cung cấp giá trị, đừng săn link. Nghe chung chung đến phát buồn. Giá trị là cái gì?

Tôi từng biết một chị chủ spa ở Đà Lạt. Chị đăng ký HARO, thấy một phóng viên báo lớn đang tìm chuyên gia nói về ảnh hưởng thời tiết đến da. Thay vì trả lời 3 câu chung chung như cả trăm người khác, chị gửi một bảng số liệu nhỏ: 2 năm ghi nhận tình trạng da của 412 khách hàng tại Đà Lạt, theo từng mùa, từng độ ẩm. Kèm giải thích đơn giản tại sao người lên Đà Lạt thường bị bong tróc da dù bôi đủ kem.

Phóng viên trích dẫn nguyên văn cả bảng số liệu. Đặt link thẳng vào trang dịch vụ của chị. Bài đó đến nay mỗi tháng đem khoảng 30-40 khách hàng thật cho chị.

Đây mới là đặt backlink hiệu quả. Bạn không xin link. Bạn không thương lượng giá. Bạn đưa cái thứ mà chỉ có mình mới có được. Phóng viên không nợ bạn link. Họ nợ người đọc thông tin hay. Nếu bạn đưa được thông tin đó, họ sẽ móc link cho bạn trước cả khi bạn hỏi.

Bạn thấy không? Lúc này backlink không phải là thứ bạn săn. Đó là hệ quả tự nhiên của việc bạn có giá trị.

Đặc biệt với doanh nghiệp địa phương, bạn đang vứt vàng đi dưới chân

Còn một myth chết người: link từ trang lớn toàn quốc luôn tốt hơn link nhỏ địa phương.

Biết chuyện tiệm bánh mì ở Sóc Trăng không? Chủ tiệm từng có cơ hội được đặt link trên một tạp chí ẩm thực toàn quốc DR 86. Cũng khoảng thời gian đó, một thành viên trong group “Sóc Trăng Ăn Gì” 130k thành viên đăng review bánh của anh, kèm link fanpage. DR của group đó chỉ có 31.

3 tháng sau đếm số khách đến: link group đem 129 người vào tiệm. Link tạp chí đem 7 người. Không ai mua.

Bởi vì ai ở trong group đó đang ở Sóc Trăng, đang tìm bữa ăn tối hôm đó. Ai đọc tạp chí đó có thể đang ở Hà Nội, chỉ đọc cho vui.

Google cũng hiểu vậy. Nó không chỉ nhìn chỉ số DR. Nó nhìn toàn bộ tín hiệu xung quanh link: ai ở đó, họ nói về cái gì, họ thường nhắc đến những doanh nghiệp nào gần đó. Một mạng lưới 10 link từ báo địa phương, diễn đàn địa phương, hiệp hội địa phương sẽ đánh bại bất cứ 1 cái link DR 90 chung chung nào khi người dùng tìm “bánh mì ngon Sóc Trăng”.

9 trong 10 chủ doanh nghiệp nhỏ tôi gặp, đang bỏ qua mảng này. Họ bỏ hàng triệu mua link site toàn quốc, trong khi ngay dưới chân mình có cả một mạng lưới tín hiệu địa phương miễn phí, mạnh hơn gấp mười lần.

Đừng đếm dofollow nofollow. Đừng tính tỷ lệ.

Mấy nay còn thấy người dạy: phải giữ tỷ lệ 70% dofollow 30% nofollow thì hồ sơ backlink mới trông tự nhiên. Cái này là trò lừa bịp lớn nhất ngành SEO 3 năm gần đây.

Hãy mở Ahrefs ra. Xem hồ sơ backlink của bất kỳ website thật nào lớn ở Việt Nam. Xem trang báo. Xem trang thương hiệu lớn. Không cái nào có tỷ lệ đều. Có trang 92% nofollow. Có trang 18% dofollow. Không có quy tắc. Không có con số thần thánh.

Bởi vì người thật không ngồi tính tỷ lệ trước khi link. Họ thấy nội dung hay, họ link. Họ không hề quan tâm nó là dofollow hay nofollow. Họ thậm chí không biết hai từ đó nghĩa là gì.

Khi bạn ngồi tính toán tỉ lệ từng chút một để hồ sơ trông “tự nhiên”, bạn chính đang tạo ra dấu hiệu spam rõ ràng nhất. Google thấy cái tỷ lệ đó. Và Google biết rất rõ: chỉ có tay SEO mới làm cái việc vô nghĩa này.

Ngay cả nofollow cũng không phải vô dụng. Nhiều người vẫn nói nofollow không truyền sức mạnh. Thì đúng là không truyền link juice. Nhưng nó vẫn truyền ngữ cảnh. Nó vẫn nói với Google: trang này được người khác nhắc đến, ở một nơi liên quan. Và quan trọng nhất: nó vẫn đem khách hàng thật.

Bạn đang đo sai giá trị của backlink

Mọi người kiểm tra hiệu quả backlink bằng cách: mở Ahrefs xem thứ hạng từ khóa lên chưa. Đó là cái tệ nhất bạn có thể làm.

Một backlink tốt không chỉ kéo thứ hạng lên. Một backlink tốt làm người ta nhớ tên bạn.

Tuần trước có người gọi vào công ty tôi nói: Tôi đọc bài trên báo Đà Nẵng về anh, nên gọi hỏi. Người đó không click vào link trong bài. Người đó đọc xong, tắt trình duyệt, mở Google gõ tên thương hiệu tôi, tìm số điện thoại.

Bạn sẽ không thấy cái lượt đó trong báo cáo backlink. Bạn sẽ không thấy nó trong Ahrefs. Bạn sẽ không thấy nó trong bất kỳ công cụ SEO nào. Nhưng đó chính là đặt backlink hiệu quả nhất bạn từng có.

Đây là điều không ai nói với bạn: 70% giá trị của một backlink tốt không đến từ sức mạnh link juice. Nó đến từ thương hiệu, từ sự nhận diện, từ việc một người thật đã đọc về bạn, và nhớ đến bạn.

Bạn có thể kiểm tra lại cách phân tích backlink thật tại hướng dẫn đi backlink, họ cũng nói rõ điều này từ rất lâu: backlink không phải con số thống kê. Đó là hoạt động truyền thông.

Tối nay khi tắt máy, đừng mở Ahrefs ra xem DR nữa. Làm 3 việc này:

• Mở Google Analytics, xem danh sách referral traffic. Xóa hết những cái link nào không có một người nào ở lại trên 30 giây. Dù nó DR 90 đi nữa. Đó là link vô dụng.
• Nhìn vào 3 bài viết hay nhất trên blog bạn. Gửi cho 5 người bạn biết trong ngành, nói: Em viết cái này, anh xem có đúng không, nếu thấy hữu ích thì chia sẻ cho ai cần nhé. Không xin link. Không đòi gì cả.
• Nếu bạn làm kinh doanh địa phương: tìm báo địa phương, tìm group cộng đồng địa phương. Bắt đầu nói chuyện ở đó. Không đăng link. Chỉ trả lời câu hỏi của người khác. Đủ 1 tháng, người ta sẽ tự hỏi link website bạn ở đâu.

đặt backlink hiệu quả không phải là trò chơi thu thập chỉ số. Đó là trò chơi làm người khác nhớ bạn.

Nếu cuối tháng bạn có nhiều người tìm tên thương hiệu bạn hơn, nhiều người gọi bạn, nhiều người nhắc đến bạn. Thì bạn đã làm đúng.

Còn nếu bạn chỉ có đầy các link DR cao, thứ hạng lên xuống hoài, không có khách. Thì bạn đang lãng phí thời gian. Bạn chỉ đang chơi trò chơi của các công cụ đo lường. Không phải trò chơi của Google. Và chắc chắn không phải trò chơi của khách hàng thật.