Viêm amidan là một bệnh lý phổ biến nhất ở trẻ em, gây nhiều khó chịu với các triệu chứng như đau họng, khó nuốt, sốt, đôi khi khó thở. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng cần sử dụng đến thuốc để điều trị. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu những cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ nhé.

Tìm hiểu chung về viêm amidan ở trẻ em

Viêm amidan là gì?

Viêm amidan là tình trạng ổ amidan bị vi khuẩn tấn công, gây ra viêm nhiễm. Amidan là 2 khối mô bạch huyết nằm ở 2 bên phía sau cổ họng, đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch, giúp ngăn chặn vi khuẩn, virus xâm nhập vào đường hô hấp. Khi hệ thống này quá tải bởi quá nhiều vi khuẩn, virus tấn công sẽ gây viêm nhiễm.

Nguyên nhân gây nên viêm amidan

• Nhiễm virus: Đa phần trẻ em viêm amidan đến từ virus như virus cảm lạnh, cúm, adenovirus hoặc Epstein-Barr (EBV).
• Vi khuẩn: Phổ biến nhất là liên bạch cầu khuẩn nhóm A, gây viêm họng liên cầu khuẩn.
• Tác nhân bên ngoài: Tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói thuốc lá, hóa chất độc hại thường xuyên có thể khiến trẻ dễ mắc viêm amidan hơn.
• Hệ miễn dịch: Ở trẻ, hệ miễn dịch chưa hoàn toàn phát triển, khiến các em dễ bị nhiễm trùng hơn so với người lớn.

Triệu chứng viêm amidan thường gặp ở trẻ

• Đau họng, khó nuốt: Trẻ thường đau, khó chịu ở cổ họng, hoặc cảm thấy đau khi nuốt.
• Sốt cao, kèm theo ớn lạnh.
• Amidan sưng, đỏ: Phụ huynh có thể quan sát vùng amidan của bé, amidan sưng, đỏ, có thể kèm theo mủ vàng, hoặc trắng trên bề mặt amidan.
• Hơi thở của trẻ có mùi hôi dù đã vệ sinh răng miệng.
• Sưng hạch bạch huyết: Hạch ở cổ bé (dưới hàm) có thể sưng, đau khi chạm vào.
• Khàn giọng, thay đổi giọng nói
• Mệt mỏi, uể oải, chán ăn, thường xuyên quấy khóc, khó ngủ.

Cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ không dùng thuốc

Để bé giảm đi các triệu chứng khó chịu, ba mẹ có thể áp dụng các cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ như sau:

Súc miệng bằng nước muối sinh lý

Cho trẻ súc miệng bằng nước muối sinh lý là cách đơn giản và hiệu quả trong việc giúp trẻ giảm đi các triệu chứng khó chịu, dịu đi các cơn đau. Nước muối sinh lý nên sử dụng loại NaCl 0,9%, có tính kháng khuẩn, kháng viêm, giúp vệ sinh cổ họng, giảm đau, sưng tấy ở trẻ. Cách súc miệng như sau:

• Chuẩn bị một chai nước muối sinh lý có nồng độ tiêu chuẩn NaCl 0.9% được bày bán ở các cơ sở uy tín.
• Phụ huynh hướng dẫn bé súc miệng, cổ họng trong vòng 30s và nhổ ra.
• Có thể thực hiện 2-3 lần mỗi ngày, sau bữa ăn và trước khi ngủ để giảm đi các triệu chứng khó chịu.

Xông hơi bằng thảo mộc

Xông hơi bằng các loại thảo mộc như lá tía tô, gừng tươi, bạc hà sẽ giúp giảm viêm, thông thoáng đường thở và cải thiện tình trạng đau nhức vùng amidan. Cách thực hiện như sau:

• Đun sôi lượng nước vừa đủ cùng thảo mộc trong 10-15 phút.
• Để nước vừa ấm, tránh gây bỏng.
• Cho trẻ xông hơi bằng cách trùm khăn và hít sâu hơi nước bốc lên.
• Nên hướng dẫn trẻ để mặt cách 50-70cm khi xông, thực hiện trong vòng 10-15 phút/1-2 lần mỗi ngày.

Tinh bột nghệ

Nghệ là một loại thảo mộc lý tưởng được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc Đông y. Đặc biệt, nghệ có tính kháng viêm, chống khuẩn mạnh, giúp giảm đi các triệu chứng viêm hiệu quả ở trẻ. Cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ bằng nghệ như sau:

• Pha một thìa tinh bột nghệ vào cốc sữa ấm, hoặc nước ấm đã chuẩn bị.
• Cho trẻ uống 1 lần mỗi ngày, tốt nhất vào buổi tối trước khi ngủ.
• Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Dùng tinh dầu bạc hà

Tinh dầu bạc hà sẽ có tác dụng làm mát, giảm đau, thông thoáng đường thở và thuyên giảm các biểu hiện điển hình của viêm amidan ở trẻ. 

• Nhỏ 1-2 giọt tinh dầu bạc hà vào nồi nước, hoặc bát nước chứa nước ấm.
• Trùm khăn, hướng dẫn trẻ hít sâu hơi nước bốc lên.
• Thực hiện 1-2 lần mỗi ngày, có thể tiến hành trước khi trẻ đi ngủ.
• Không nên sử dụng cho trẻ em dưới 2 tuổi vì có thể gây co thắt phế quản, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện.

Chanh nóng

Chanh có nhiều vitamin C và axit citric, giúp tăng cường sức đề kháng và giúp làm dịu các cơn đau ở cổ họng, khi kết hợp cùng mật ong sẽ tăng hiệu quả kháng viêm. Cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ bằng chanh nóng như sau:

• Pha nước cốt chanh với 250ml nước ấm, có thể thêm 1 thìa mật ong nếu muốn.
• Khuấy đều, cho trẻ dùng ngay khi ấm.
• Sử dụng 1-2 lần mỗi ngày, sáng thức dậy hoặc tối trước khi ngủ.

Tăng độ ẩm không khí

Không khí thiếu độ ẩm có thể là nguyên nhân gây nên khô, rát cổ họng của trẻ. Khiến tình trạng viêm amidan trở nên tệ hơn, duy trì độ ẩm phù hợp sẽ giúp trẻ dễ chịu hơn. Phụ huynh nên sử dụng máy tạo độ ẩm cho trẻ trong phòng ngủ, hoặc có thể dùng một chậu nước nhỏ để tăng độ ẩm tự nhiên như phương pháp thay thế. 

Ngoài ra, ba mẹ nên chú ý dọn dẹp vệ sinh thường xuyên, giữ phòng ốc, đồ dùng cá nhân của trẻ trong trạng thái sạch sẽ. Từ đó, có thể tránh được có thể tránh được nguy cơ khiến tình trạng viêm của trẻ nặng hơn. Đặc biệt, phụ huynh nên đưa trẻ đến khám bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để được chẩn đoán và điều trị chính xác khi có các triệu chứng viêm amidan.

Lưu ý gì khi thực hiện cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ?

Một số lưu ý dành cho ba mẹ trước khi thực hiện cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ:

Không tự ý sử dụng thuốc

Tuyệt đối không nên tự ý sử dụng thuốc kháng sinh hay bất kỳ thuốc giảm triệu chứng nào nếu không có chỉ định của bác sĩ. Việc sử dụng sai cách sẽ gây ra tác dụng phụ hoặc có thể khiến trẻ kháng kháng sinh. 

Theo dõi các dấu hiệu

Nếu trẻ có các dấu hiệu sau, cần khám bác sĩ ngay:

• Sốt cao trên 38,5 độ C kéo dài, không thuyên giảm
• Khó thở, khó nuốt 
• Sưng hạch bạch huyết, cảm thấy đau ở cổ.
• Xuất hiện mảng trắng lớn, hoặc amidan có mủ

Phụ huynh cần đưa trẻ đến bác sĩ để được thăm khám ngay nếu có các dấu hiệu trên, tránh các triệu chứng trở nên nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến thính lực của bé.

Đảm bảo vệ sinh cá nhân

Hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng thường xuyên. Sử dụng các vật dụng cá nhân riêng, và cho trẻ vệ sinh răng miệng bằng cách súc miệng cùng nước muối, đánh răng 2 lần mỗi ngày. Ngoài ra, phụ huynh cần chú ý vệ sinh môi trường sống, điều này sẽ giúp bé hạn chế tiếp xúc với vi khuẩn và virus.

Kiểm tra dị ứng đối với thành phần

Trước khi áp dụng cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ, cần kiểm tra xem bé có bị dị ứng với thành phần nào không? Ví dụ như bạc hà, mật ong hoặc các loại thảo dược dùng xông hơi. Ba mẹ có thể bắt đầu bằng cách sử dụng liều lượng nhỏ, nhằm theo dõi phản ứng của bé. Nếu em có những tình trạng dị ứng như ngứa, phát ban, khó thở thì cần tham khảo ý kiến bác sĩ ngay.

Cách ngăn ngừa viêm amidan ở trẻ em

Phụ huynh nên phòng ngừa viêm amidan cho bé nhà bằng những cách sau:

• Tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ bằng cách cung cấp đầy đủ dinh dưỡng trong bữa ăn, các loại vitamin, đặc biệt là vitamin C.
• Cho trẻ ngủ đủ giấc, và tham gia các hoạt động thể chất để tăng cường sức khỏe.
• Khuyến khích bé duy trì vệ sinh cá nhân, như rửa tay bằng xà phòng và vệ sinh răng miệng thường xuyên.
• Đảm bảo môi trường của bé đủ độ ẩm.
• Thường xuyên lau dọn, hút bụi, làm sạch đồ dùng cá nhân của trẻ, hạn chế được vi khuẩn xâm nhập.
• Tránh xa khói bụi, thuốc lá, ô nhiễm môi trường.
• Đeo khẩu trang cho bé mỗi khi ra khỏi nhà.
• Tránh để trẻ tiếp xúc trực tiếp với người mắc các bệnh lý như cảm lạnh, cúm hoặc viêm họng.
• Tránh cho bé ăn đồ ăn quá lạnh, quá nóng hoặc quá nhiều dầu mỡ.
• Giữ ấm vùng cổ, tay, chân khi trời lạnh để giảm thiểu nguy cơ viêm hô hấp.
• Cho trẻ khám sức khỏe định kỳ, giúp phát hiện sớm các vấn đề về đường hô hấp.

Viêm amidan có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe lâu dài của bé. Việc thăm khám để được điều trị kịp thời ngay khi các biến chứng trở nên nghiêm trọng là rất cần thiết. Tuy nhiên, khi dấu hiệu vẫn còn nhẹ, phụ huynh có thể thực hiện những cách chữa viêm amidan tại nhà cho trẻ phía trên.

Trong trường hợp đã áp dụng những cách trên, nhưng triệu chứng kéo dài mà không có dấu hiệu suy giảm. Hãy liên hệ với phòng khám tai mũi họng Quang Hiền, bạn sẽ được hướng dẫn chi tiết về cách điều trị cũng như làm sao để giữ trẻ luôn khỏe mạnh. Để có thể nhận tư vấn, hỗ trợ, bạn có thể liên hệ với chúng tôi thông qua hotline hoặc địa chỉ bên dưới.

PHÒNG KHÁM QUANG HIỀN

• Facebook: Phòng khám Quang Hiền
• Zalo: 0904 773 546
• Email: [email protected]

Viêm thanh quản không chỉ ảnh hưởng đến giọng nói, mà còn gây đau rát và có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng nếu như không được chăm sóc đúng cách. Một trong những yếu tố quan trọng để phòng tránh cũng như điều trị chính là chế độ ăn uống. Vậy, bệnh nhân viêm thanh quản kiêng ăn gì? Và nên ăn gì? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết hôm nay nhé.

Tổng quan về bệnh lý viêm thanh quản

Viêm thanh quản là gì?

Viêm thanh quản là tình trạng thanh quản bị viêm hoặc kích ứng, dẫn đến giọng nói và các chức năng của cổ họng bị ảnh hưởng. Tùy thuộc vào triệu chứng của người bệnh, mà tình trạng có thể là cấp tính (kéo dài từ vài ngày đến 3 tuần), hoặc mãn tính (kéo dài hơn 3 tuần).

• Khàn giọng, mất giọng, thay đổi giọng nói.
• Đau, rát và khô cổ họng.
• Ho khan, ho có đờm.
• Bệnh nhân cảm thấy vướng víu, khó chịu ở cổ họng.
• Đối với trường hợp nghiêm trọng có thể gặp khó khăn khi nuốt hoặc thở.

Viêm thanh quản kiêng ăn gì?

Không chỉ dừng lại với các triệu chứng cơ bản phía trên, mà còn có thể kèm theo các triệu chứng khác kéo dài nếu không được chăm sóc đúng cách. Một chế độ ăn uống thiếu khoa học sẽ dẫn đến tình trạng viêm trở nên trầm trọng hơn. Vậy, người bị viêm thanh quản kiêng ăn gì?

Thức ăn cay, nóng hoặc chua

Các loại thực phẩm cay, nóng như ớt, tiêu có thể gây bỏng, tổn thương lớp niêm mạc nhạy cảm của thanh quản. Hoặc các loại thức ăn chua như chanh, thơm, me có chứa axit citric, có thể kích thích niêm mạc họng đang bị viêm, tăng cảm giác đau, rát hoặc khàn giọng.

Điều này có thể khiến tình trạng viêm nhiễm kéo dài. Ngoài ra có thể gây trào ngược dạ dày, khiến các triệu chứng ở thanh quản trở nên nghiêm trọng hơn.

Các loại thực phẩm gây dị ứng

Tùy vào thể trạng của người bệnh, và các phản ứng dị ứng mà các loại thực phẩm gây dị ứng cũng khác nhau. Các loại thực phẩm gây dị ứng thường gặp như hải sản, sữa bò, lạc, trứng và một số loại hạt có thể tác động đến hệ miễn dịch. Người bệnh khi ăn các loại thực phẩm này có thể tăng nguy cơ làm phù nề thanh quản, gây ra khó thở hoặc thậm chí ngưng thở đối với trường hợp nặng.

Sản phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh

Một số sản phẩm chế biến sẵn có chứa nhiều chất bảo quản, gia vị và muối, có thể tăng tiết dịch nhầy, gây khô cổ họng. Mặt khác, các loại thức ăn nhanh có chứa nhiều dầu mỡ, vô tình khiến triệu chứng ho, khàn giọng kéo dài.

Các loại thực phẩm này có thể kể đến như: xúc xích, thịt nguội, lạp xưởng, snack, khoai tây chiên, gà rán, thịt hộp,…

Thực phẩm nhiều dầu mỡ

Những món chiên, rán nhiều dầu mỡ cần người bị viêm thanh quản kiêng ăn, vì các món này sẽ gây ra tình trạng khó tiêu, trào ngược khiến dây thanh quản tổn thương, ảnh hưởng đến giọng nói.

Một số thực phẩm điển hình như: gà chiên, bánh rán, cá chiên, mì xào, khoai tây chiên,… Người bệnh nên thay thế các chất béo omega 6 gây hại cho sức khỏe bằng những thực phẩm chứa omega 3 có lợi cho cơ thể.

Các loại đồ uống có cồn, cà phê

Rượu, bia, cà phê có thể khiến cơ thể mất nước, gây ra khô niêm mạc họng. Đặc biệt, các sản phẩm này còn khiến vòng thực quản bị giãn cơ, gây ra trào ngược dạ dày. Ngoài ra, những bệnh nhân thường uống bia, rượu hoặc cà phê thường có xu hướng hút thuốc lá, một thói quen xấu cũng cần tránh để đảm bảo tình trạng không trở nên nghiêm trọng.

Nước có màu, có gas

Nước có gas thường chứa axit photphoric và đường, gây kích ứng cho vùng niêm mạc họng. Các loại thức uống này không tốt cho sức khỏe nói chung, và có thể tăng nguy cơ viêm nhiễm kéo dài và làm chậm quá trình tái tạo niêm mạc họng.

Mong rằng phân đoạn trên sẽ giải đáp được thắc mắc viêm thanh quản kiêng ăn gì dành cho các bạn. Bạn có đang tiêu thụ thực phẩm thức uống nào phía trên không? Nếu câu trả lời là có, bạn sẽ cần chú ý đến sức khỏe của cổ họng nhiều hơn đấy nhé.

Vậy, viêm thanh quản nên ăn gì?

Bên cạnh hạn chế, tránh xa các thực phẩm có hại, người bệnh cũng cần chú ý xây dựng một chế độ ăn uống lành mạnh, chẳng hạn như:

Ăn thức ăn mềm, loãng

Các món mềm, loãng như cháo, súp hoặc canh sẽ không làm tổn thương niêm mạc họng nhờ vào việc không gây áp lực lên thanh quản. Đặc biệt, các loại thực phẩm này có công dụng cung cấp năng lượng và dinh dưỡng cần thiết, bên cạnh đó còn làm dịu cổ họng, hạn chế cảm giác khó nuốt. 

Một vài thực phẩm mềm, loãng điển hình như: cháo gà, cháo yến mạch, súp rau củ, cháo bí đỏ,… Tuy nhiên, cần lưu ý chỉ nên ăn khi ấm, nếu quá nóng có thể khiến bỏng rát niêm mạc họng.

Sữa, các sản phẩm được làm từ sữa

Sữa, hay các loại sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai là một nguồn cung cấp chất đạm và canxi hiệu quả. Những sản phẩm từ sữa sẽ có tác dụng làm dịu cổ họng khi sử dụng, cung cấp lợi khuẩn hỗ trợ hệ miễn dịch và bổ sung năng lượng, dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Hoa quả, rau xanh

Người bệnh viêm thanh quản cần bổ sung đầy đủ các vitamin, dưỡng chất có trong trái cây và rau xanh. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các loại trái cây, rau rủ nên được chế biến mềm hoặc thái nhuyễn, ít gia vị và ăn khi ấm. Việc ăn quá nóng hoặc chế biến thức ăn quá to, hoặc quá cứng có thể gây tổn thương cổ họng.

Đặc biệt, bệnh nhân cần chú ý bổ sung vitamin C để tăng cường hệ miễn dịch, ngăn chặn các tác nhân gây bệnh.

Mật ong, chanh nóng

Mật ong có tính kháng khuẩn, kháng viêm, còn chanh sẽ cung cấp vitamin C, giúp tăng cường hệ miễn dịch. Người bệnh có thể pha hỗn hợp này như sau:

• Chuẩn bị một cốc nước cốt chanh và cốc nước ấm.
• Cho 2 hỗn hợp này vào nhau, sau đó cho thêm 1 thìa mật ong nguyên chất.
• Khuấy đều hỗn hợp này và dùng khi ấm, nên dùng vào buổi sáng khi thức dậy.

Tỏi

Tỏi có chứa allicin, một hợp chất có tác dụng kháng khuẩn và chống viêm tốt, giúp tiêu diệt vi khuẩn và tăng cường hệ miễn dịch. Bệnh nhân có thể dùng tỏi tươi nghiền nhỏ pha với nước ấm, hoặc thêm tỏi vào các món thức ăn hàng ngày. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng tỏi nướng, nhưng không nên ăn tỏi sống, có thể gây kích ứng, bỏng, rát vùng niêm mạc khiến tình trạng trầm trọng hơn.

Gừng

Gừng có tính ấm, giảm viêm và kháng khuẩn tốt, giúp làm dịu cổ họng và cơn bỏng, rát. Bạn có thể pha trà gừng với mật ong, hoặc thái lát nhỏ cho vào cốc nước ấm và dùng trong ngày.

Tìm hiểu về cách điều trị viêm thanh quản

Thông thường, viêm thanh quản thường được chỉ định điều trị tại nhà, bằng cách nghỉ ngơi, chăm sóc và thực hiện cách vệ sinh tai khi bị viêm tai ngoài để thuyên giảm triệu chứng. 

1/ Chăm sóc tại nhà

• Cho dây thanh âm nghỉ ngơi: Hạn chế nói lớn, hét to, nói quá nhiều, nhằm giảm áp lực lên dây thanh quản.
• Giữ ẩm không khí: Dùng máy tạo độ ẩm hoặc xông hơi bằng nước ấm để giảm khô họng
• Uống đủ nước: Bổ sung đầy đủ nước để giữ ẩm niêm mạc cổ họng, làm dịu tình trạng khô rát ở niêm mạc.

2/ Tuy nhiên, sẽ có một số trường hợp bác sĩ yêu cầu kê đơn và sử dụng thuốc điều trị

• Kê đơn kháng sinh nếu viêm thanh quản bắt nguồn từ vi khuẩn
• Kê đơn corticosteroid để kháng viêm nếu triệu chứng nặng.
• Nếu đến từ các bệnh lý khác như viêm xoang, trào ngược thì sẽ điều trị song song với viêm thanh quản.
• Trong trường hợp thanh quản bị thương tổn nặng do polyp hoặc nốt sần phát triển thì bác sĩ cũng có thể yêu cầu phẫu thuật.

Viêm thanh quản tuy không quá nguy hiểm nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, các triệu chứng có thể kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Vì vậy mà việc xây dựng một chế độ ăn uống khoa học sẽ giúp bệnh nhân cải thiện sức khỏe thanh quản rõ rệt. Mong rằng bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ thông tin để bạn biết viêm thanh quản kiêng ăn gì và nên ăn gì.

Trong trường hợp bạn hoặc người nhà đang gặp vấn đề viêm thanh quản kéo dài, dù đã áp dụng các biện pháp trên nhưng tình trạng không thuyên giảm. Hãy liên hệ với phòng khám Quang Hiền, để được giải đáp thắc mắc, nhận tư vấn và hỗ trợ từ bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng nhé.

PHÒNG KHÁM QUANG HIỀN

• Facebook: Phòng khám Quang Hiền
• Zalo: 0904 773 546
• Email: [email protected]

Viêm tai giữa là một bệnh lý phổ biến, nhất là ở trẻ em, nguyên nhân vì cấu trúc tai và hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn toàn phát triển. Viêm tai giữa có các triệu chứng đặc trưng như suy giảm thính lực, sốt, khó ngủ, mất thăng bằng,… Song, viêm tai giữa cũng gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, vậy nguyên nhân nào gây ra tình trạng này? Hãy khám phá những lí do bị viêm tai giữa trong bài viết ngày hôm nay nhé.

Tổng quan về viêm tai giữa

Viêm tai giữa là tình trạng nhiễm trùng ở khu vực tai giữa (sau màng nhĩ), dẫn đến biểu hiện như sưng, đau, sốt, chảy dịch mủ. Đây là căn bệnh phổ biến ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên lứa tuổi thường gặp nhất là trẻ em (từ 6-36 tháng tuổi), do cấu trúc tai chưa hoàn toàn phát triển và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Tùy vào tình trạng nhiễm trùng, mà viêm tai giữa chia làm 3 loại:

• Viêm tai giữa cấp (Acute Otitis Media): Thường là một biến chứng của rối loạn chức năng vòi nhĩ (ống Eustachian), gây ra tích tụ chất lỏng trong tai giữa. Ngoài ra, các bệnh lý đường hô hấp trên cũng tạo điều kiện cho virus xâm nhập vào tai giữa, dẫn đến viêm tai.
• Viêm tai giữa mạn tính (Chronic Otitis Media): Nguyên nhân từ viêm tai giữa cấp không được điều trị triệt để, hoặc có thể đến từ dị tật bẩm sinh, cấu trúc tai bất thường. Gây ra chảy dịch mủ tai kéo dài, giảm thính lực, và có thể nhiễm trùng tái phát.
• Viêm tai giữa có dịch mủ (Suppurative Otitis Media): Biến chứng nguy hiểm của viêm tai giữa cấp hoặc mạn tính, đến từ viêm nhiễm kéo dài trong tai giữa. Gây ra các biểu hiện như chảy mủ tai, đau tai âm ỉ, dai dẳng, nghe kém, và có thể dẫn đến các biến chứng như áp xe não, viêm xương chũm và thậm chí là mất thính lực vĩnh viễn.

Một số triệu chứng điển hình của viêm tai giữa

• Khó ngủ.
• Khóc nhiều.
• Nghe kém.
• Phản ứng kém với âm thanh.
• Mất thăng bằng.
• Sốt cao (trên 38 độ C).

Lý do bị viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa xảy ra khi có sự tích tụ dịch hoặc nhiễm trùng trong tai giữa. Các lý do bị viêm tai giữa chính thường đến từ tắc nghẽn vòi nhĩ, hoặc ảnh hưởng từ VA:

1/ Vòi nhĩ (vòi Eustachian)

Vòi nhĩ là một ống nhỏ nối giữa tai giữa và vùng sau của họng, mũi. Vai trò chính của Eustachian gồm:

• Cân bằng áp suất giữa tai giữa và môi trường bên ngoài.
• Dẫn chất lỏng từ tai giữa xuống vùng họng, mũi.

Rối loạn chức năng vòi nhĩ là một trong những nguyên nhân chính gây ra viêm tai giữa, dẫn đến hiện tiện tắc nghẽn vòi nhĩ hoặc suy yếu chức năng dẫn chất lỏng. Trong đó, tắc nghẽn vòi nhĩ có thể đến từ nhiễm trùng đường hô hấp trên; dị ứng gây phù nề niêm mạc khiến vòi nhĩ hẹp; hoặc vòi nhĩ ngắn (ở trẻ) và nằm ngang hơn so với người lớn nên dễ bị tắc. 

Bên cạnh đó, suy yếu chức năng lưu dẫn chất lỏng sẽ khiến chất lỏng tích tụ ở tai giữa, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, virus xâm nhập và phát triển.

2/ VA (Adenoids)

VA là tổ chức lympho nằm phía sau vòm họng (thuộc hệ miễn dịch), có chức năng bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây hại như vi khuẩn, virus. Một số trường hợp VA có thể dẫn đến viêm tai giữa như:

• VA phì đại: Khi VA phì đại/quá phát, có thể chèn ép gây ra tắc vòi nhĩ, khiến vòi nhĩ rối loạn chức năng, gây ra viêm tai giữa.
• VA nhiễm trùng: Đây là ổ vi khuẩn tiềm ẩn, một số trường hợp có thể lan sang tai giữa qua vòi nhĩ.
• Trẻ em: VA phát triển mạnh ở trẻ em, lứa tuổi dễ bị viêm, tăng nguy cơ mắc viêm tai giữa tái phát.

3/ Một số lý do bị viêm tai giữa khác có thể kể đến là:

• Viêm, nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm cúm, cảm lạnh, viêm xoang,…
• Phản ứng dị ứng, gây ra tắc nghẽn đường thở và vòi nhĩ.
• Hút thuốc lá thụ động, người thường xuyên sống trong môi trường ô nhiễm, khói thuốc lá.
• Cơ địa: Những người có hệ miễn dịch suy yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ khi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
• Bé có thói quen bú bình (khi nằm): Tăng nguy cơ dịch từ họng, mũi chảy vào tai giữa.

Ai là đối tượng dễ mắc viêm tai giữa?

Một số đối tượng có nguy cơ mắc viêm tai giữa cao hơn:

• Trẻ em dùng núm giả thường xuyên.
• Trẻ bú bình.
• Trẻ nhỏ đi nhà trẻ.
• Người thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, hoặc tiếp xúc với môi trường ô nhiễm cao.
• Thay đổi độ cao đột ngột.
• Thời tiết thay đổi thất thường, đột ngột trở lạnh.
• Gần đây mắc bệnh cảm lạnh, cảm cúm, viêm xoang hoặc nhiễm trùng tai.
• Dị tật bẩm sinh mũi họng.

Những biến chứng nguy hiểm của viêm tai giữa

• Suy giảm thính lực: Viêm tai giữa khiến dịch tích tụ trong tai giữa, cản trở quá trình rung động của màng nhĩ, chuỗi xương con và gây ra giảm thính lực tạm thời. Trường hợp kéo dài có thể gây ra suy giảm thính lực vĩnh viễn.
• Chậm nói, chậm phát triển ở trẻ nhỏ: Trẻ bị nghe kém do viêm tai giữa sẽ không tiếp nhận đầy đủ âm thanh để phát triển ngôn ngữ cũng như khả năng giao tiếp. Điều này vô hình khiến trẻ chậm nói, khó khăn trong việc giao tiếp và học tập.
• Thủng màng nhĩ: Áp lực lớn từ dịch mủ tích tụ, hoặc nhiễm trùng nặng có thể khiến màng nhĩ bị rách, hoặc thậm chỉ thủng màng nhĩ.
• Viêm não hoặc viêm màng não: Nhiễm trùng tai giữa có thể lan đến não, tuy hiếm gặp nhưng biến chứng này vô cùng nguy hiểm. 

Một số biến chứng khác có thể kể đến là:

• Viêm tai xương chũm.
• Liệt dây thần kinh mặt.
• Viêm mê nhĩ.

Cách chẩn đoán viêm tai giữa

Cùng tham khảo một số cách để bác sĩ thăm khám và tìm hiểu lý do bị viêm tai giữa:

1/ Thăm khám vùng tai

• Soi bằng đèn soi tai: Bác sĩ sẽ quan sát màng nhĩ của bệnh nhân để tìm các biểu hiện điển hình, đồng thời kiểm tra sự tích tụ dịch hoặc mủ.
• Đo áp suất và sự di chuyển của màng nhĩ, phát hiện vị trí tích tụ dịch hoặc phát hiện rối loạn chức năng vòi nhĩ.

2/ Thăm khám các bộ phận liền kề

• Kiểm tra mũi họng, VA: Tìm nguồn lây lan, hoặc các dấu hiệu viêm nhiễm ở họng hoặc mũi.
• Đánh giá chức năng thính giác: Đặc biệt cần thiết trong trường hợp nghi ngờ suy giảm thính lực, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

3/ Một vài kỹ thuật khác

• Chụp CT scan tai: Phát hiện biến chứng hoặc bất thường ở tai giữa và các bộ phận liền kề.
• Xét nghiệm dịch tai: Phân tích dịch, mủ trong tai để xác định tác nhân gây bệnh.
• Kiểm tra điện thính lực đồ (Electroaudiometry): Thường được áp dụng trong trường hợp nghi ngờ thính giác bị tổn thương lâu dài.

Cách điều trị viêm tai giữa

1/ Điều trị nội khoa

Một vài biện pháp điều trị nội khoa:

• Thuốc kháng sinh: Thường được áp dụng khi viêm tai giữa do vi khuẩn gây nên hoặc có tình trạng nhiễm trùng nặng. Các loại kháng sinh thường dùng là Amoxicillin, có thể kết hợp cùng Clavulanate.
• Thuốc giảm đau, hạ sốt: Có thể được chỉ định Paracetamol hoặc Ibuprofen để giảm đau tai, đồng thời hạ sốt.
• Kháng viêm: Thuốc kháng viêm có tác dụng kháng viêm, giảm sưng.
• Nhỏ tai: Đối với các trường hợp thủng màng nhx, có thể được bác sĩ chỉ định dùng thuốc nhỏ tai.

2/ Phẫu thuật can thiệp

Phẫu thuật thường được chỉ định khi các dấu hiệu không suy giảm dù đã sử dụng thuốc, hoặc bác sĩ sẽ yêu cầu trong một vài trường hợp nhiễm trùng lan rộng.

• Chọc hút dịch: Tạo một lỗ nhỏ trên màng nhĩ để hút dịch, mủ tích tụ trong tai giữa.
• Đặt ống thông khí: Đặt ống nhỏ qua màng nhĩ để duy trì thông khí, ngăn sự tích tụ dịch.
• Cắt VA: Nếu viêm VA gây tái phát viêm tai giữa hoặc khiến vòi nhĩ bị tắc nghẽn.
• Vá màng nhĩ: Trong trường hợp bệnh nhân bị thủng lâu dài hoặc tái phát nhiều lần.

Phòng ngừa viêm tai giữa

Để phòng tránh viêm tai giữa, bạn có thể thực hiện những điều sau. Đặc biệt, đối với trẻ em, phụ huynh cần lưu ý:

• Rửa tay thường xuyên, rửa cùng xà phòng trên 10 giây.
• Tránh tiếp xúc với người đang cảm lạnh, cúm.
• Tiêm phòng cúm, phế cầu khuẩn định kỳ.
• Tránh để nước vào tai, đặc biệt là nước bẩn và sau khi bơi.
• Không dùng tăm bông, các vật cứng, không vệ sinh để ngoáy tai.
• Điều trị viêm xoang, viêm VA, cảm lạnh, cúm triệt để.
• Tránh các yếu tố nguy cơ gây viêm nhiễm như trẻ bú khi nằm, khói thuốc lá hoặc môi trường ô nhiễm.
• Đặc biệt ở trẻ từng bị viêm tai giữa, cần tái khám định kỳ để tránh nguy cơ tái phát.

Viêm tai giữa là một bệnh lý phổ biến, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu như không được điều trị kịp thời. Vì thế, việc tìm hiểu rõ lý do bị viêm tai giữa cũng như cách phòng tránh là vô cùng cần thiết. 

Trong trường hợp bạn hoặc con em đang mắc các triệu chứng kể trên, hoặc những dấu hiệu viêm tai dần trở nặng, bạn có thể liên hệ với chúng tôi. Phòng khám Quang Hiền có bác sĩ Nguyễn Ngọc Quang là trưởng khoa Tai Mũi Họng tại bệnh viện Hoàn Mỹ (Đà Nẵng), sẵn lòng giúp đỡ, hỗ trợ bạn trên chặng đường phục hồi khả năng nghe, lấy lại chất lượng cuộc sống trước đây. 

• Zalo: 0904 773 546
• Facebook: Phòng khám Quang Hiền
• Website: https://taimuihongdanang.com
• Email: [email protected].