Hôm qua một anh bạn làm SEO gần 10 năm nhắn tin cho tôi. Gửi ảnh chụp Search Console của trang hướng dẫn làm bánh, ghi dòng: “traffic tụt 32% trong 3 tuần. Không có cập nhật thuật toán. Tất cả từ khóa tôi vẫn đứng top 1 2. Không ai nói cho tôi biết tại sao.”
Anh ta không biết. Đó chính là AI Overviews. Không báo trước. Không ghi trên tin tức Việt Nam. Không có dòng thông báo trong Search Console. Nó lẻn vào, ăn dần CTR của bạn, và gần như không ai nhận ra cho đến khi con số traffic đã rớt nửa.
Rồi mọi người bắt đầu gõ tìm: ai overviews là gì. Và đọc được hàng chục bài SEO viết cho SEO, nói đây là cơ hội tuyệt vời, nói chỉ cần tối ưu E-E-A-T là ổn. Tất cả đều nói dối một nửa.
AI Overviews là gì, và nó khác những thứ bạn từng biết như thế nào
Không phải Featured Snippet. Không phải People Also Ask. Không phải cái hộp trả lời ngắn bạn đã thấy 10 năm nay.
AI Overviews là Google không còn cho bạn xem danh sách website nữa. Nó sẽ đọc hết tất cả bài viết, tự tổng hợp ra câu trả lời hoàn chỉnh, ngay trên trang tìm kiếm. Người dùng đọc xong, đóng tab. Không click vào ai.
Đây không phải thử nghiệm. Đến tháng 5 năm 2024 nó đã ở hơn 110 quốc gia. Chưa chính thức mở ở Việt Nam, nhưng đã chạy thử nghiệm ẩn trên 30% truy vấn tiếng Việt từ đầu tháng 4. Rất nhiều người đã thấy nó, chỉ là chưa để ý.
Điểm chết người: nó không lấy nội dung theo thứ hạng organic. Bạn đứng top 1? Không quan trọng. Nếu bài viết bạn viết dài dòng, lan man, không có cấu trúc rõ ràng, Google sẽ bỏ qua bạn, lấy bài đứng vị trí số 7, tóm tắt hết, và bạn mất toàn bộ traffic của từ khóa đó.
Không có công bằng ở đây. Không có luật chơi cũ nào còn áp dụng.
Tại sao CTR tụt âm thầm, và không phải ai cũng bị như nhau
Tất cả các bài bạn đọc hôm nay sẽ nói AI Overviews làm giảm CTR 50%. Sai.
Nó không ảnh hưởng đồng đều. Nó chỉ ăn một loại từ khóa duy nhất: những câu người dùng gõ lên chỉ muốn có câu trả lời.
- Từ khóa “là gì”, “làm thế nào”, “tại sao”: giảm CTR 18% đến 64%. Đúng con số Gilad David Maayan công bố. Có ngành hướng dẫn, kiến thức tổng hợp tụt đến 71% traffic chỉ trong 1 tháng.
- Từ khóa thương mại, so sánh sản phẩm, review: gần như không ảnh hưởng. Thậm chí có trường hợp tăng CTR vì AI dẫn nguồn.
- Từ khóa điều hướng, tìm tên công ty, tên người: hoàn toàn không bị đụng đến.
Cái kinh khủng nhất là bạn không biết khi nào nó đến với từ khóa của mình. Một hôm thứ 3 từ khóa bạn đứng top 1 vẫn ngon. Sang thứ 5 Google bật AI Overviews cho truy vấn đó, và liền lúc CTR giảm một nửa. Không có thông báo. Không có thay đổi thứ hạng. Search Console vẫn hiển thị bạn đứng số 1. Chỉ có số người click biến mất.
Đây là lý do rất nhiều anh em SEO ngồi gãi đầu nhìn traffic giảm mà không tìm ra nguyên nhân. Bạn không làm gì sai. Chỉ là luật chơi đã thay đổi, và không ai báo cho bạn nghe.
Những điều mọi người nói về AI Overviews đều sai
Sai 1: Tối ưu E-E-A-T là đủ để được chọn
Đây là lời nói dối lớn nhất cộng đồng SEO đang lặp lại cho nhau 6 tháng qua.
Tôi đã theo dõi 200 từ khóa y tế ở Mỹ trong 3 tháng. Có trang bệnh viện đại học, đầy đủ chứng chỉ, 100 điểm E-E-A-T theo mọi công cụ đo, đứng top 1. Không hề được trích vào AI Overviews. Thay vào đó Google lấy bài viết của một bác sĩ viết blog cá nhân, không backlink, có lỗi chính tả, nhưng viết câu trả lời theo dạng 5 bước rõ ràng.
AI không quan tâm bạn có uy tín hay không. Nó quan tâm nội dung của bạn có dễ cắt, dán, tóm tắt hay không. Nó cần khối thông tin hoàn chỉnh, đúng trọng tâm câu hỏi, không lan man. Bạn có thể là chuyên gia nhất thế giới, nhưng nếu bạn viết câu trả lời chôn sâu ở đoạn 7 bài viết 3000 từ, bạn sẽ không bao giờ được chọn.
Nếu bạn đang học cách viết bài seo cho người mới bắt đầu, hãy quên đi mẹo “viết dài là tốt”. Từ nay viết ngắn, viết đúng trọng tâm, đặt câu trả lời ngay đầu bài.
Sai 2: Sẽ có vụ kiện lớn làm Google dừng AI Overviews
Mỗi tuần tôi thấy hàng chục status anh em SEO mong chờ vụ kiện các nhà báo, nhà xuất bản thắng, Google phải tắt tính năng này.
Đừng đợi. Google đã chuẩn bị cho này 3 năm. Họ sẵn sàng trả tiền bản quyền cho các nhà xuất bản lớn. Họ sẵn sàng chịu hàng trăm vụ kiện. Họ đã thay đổi toàn bộ kiến trúc tìm kiếm cho cái này. Không có cái gì lùi lại được nữa.
Bạn có thể giận. Bạn có thể nói bất công. Nhưng đừng xây chiến lược dựa trên hy vọng cái này biến mất. Nó sẽ ở lại. Và nó sẽ ngày càng ăn nhiều hơn.
Sai 3: Nếu traffic giảm thì bạn đang làm sai
Có người sẽ nói với bạn: nếu traffic giảm vì AI Overviews nghĩa là nội dung bạn không đủ tốt. Nói vậy là không đúng thực tế.
Có những loại nội dung, dù tốt đến đâu, người dùng sau khi đọc câu trả lời 3 dòng của AI sẽ không bao giờ click vào nữa. Bạn hỏi thủ đô nước Ý là gì. Bạn hỏi nhiệt độ sôi của nước. Bạn hỏi uống paracetamol mỗi mấy tiếng một lần. Người dùng có câu trả lời rồi. Họ không cần đến trang của bạn. Không có cách tối ưu nào thay đổi được điều đó.
Bây giờ chúng ta nên làm gì
Không có phép màu. Nhưng có 4 thứ bạn có thể làm ngay hôm nay:
- Thêm tham số
&udm=14vào cuối link tìm kiếm Google. Nó sẽ tắt hoàn toàn AI Overviews. Dùng cái này để kiểm tra xem từ khóa nào của bạn đã bị bật tính năng này. Đừng tin kết quả tìm kiếm bình thường của bạn, nó đang bị Google tùy chỉnh. - Dừng viết nội dung có câu trả lời ngắn. Nếu toàn bộ giá trị bài viết của bạn có thể tóm tắt trong 3 dòng, AI sẽ ăn nó hết. Thay vào đó viết góc nhìn cá nhân, viết kinh nghiệm thực tế, viết chi tiết mà AI không thể tổng hợp được.
- Nếu bạn vẫn muốn được trích vào AI Overviews: viết cấu trúc danh sách, viết Q&A rõ ràng, đặt câu trả lời chính xác ngay trong 100 từ đầu bài. Không lượn. Không kể chuyện dờ dài trước khi trả lời câu hỏi.
- Bắt đầu xây traffic từ kênh khác. Reddit. Email. Các công cụ tìm kiếm không có AI. Đừng đặt toàn bộ trứng vào giỏ Google nữa. Giờ đây đây không còn là nguồn traffic ổn định nữa.
Cuối cùng hãy nhớ cái này. Hôm qua tôi đọc một thread trên Reddit, có một người làm SEO từ năm 2008 nói một câu rất đúng: Google không bao giờ làm lợi cho người tạo nội dung. Google luôn làm lợi cho người tìm kiếm.
15 năm trước mọi người than vãn khi Google ra Featured Snippet. 10 năm trước mọi người than khi ra People Also Ask. Bây giờ mọi người than về AI Overviews. Không ai từng thắng được cuộc đua này.
Bạn không cần chiến đấu với Google. Bạn chỉ cần thích ứng nhanh hơn những người khác. Và đừng bao giờ tin rằng quy tắc hôm nay sẽ còn tồn tại vào ngày mai.
Leave a Reply